«АЛЛАТРА»нинг Қозоғистондаги ҳамкори — «Иқлим тадқиқотлари маркази» РЖБ 2026 йилги Минтақавий экологик саммитда, Остона шаҳри, 2026 йил апрель

18 May 2026

«Иқлим тадқиқотлари маркази» Республика жамоат бирлашмаси вакиллари RES 2026 «Барқарор келажакка оид умумий қараш» минтақавий экологик саммитида

«АЛЛАТРА»нинг Қозоғистондаги ҳамкори — «Иқлим тадқиқотлари маркази» РЖБ 2026 йилги Минтақавий экологик саммитда, Остона шаҳри, 2026 йил апрель

Остона шаҳрида бўлиб ўтган RES 2026 Минтақавий экологик саммитининг кириш қисми, Қозоғистон

2026 йил 22–24 апрель кунлари Қозоғистон пойтахти Остона шаҳрида Марказий Осиёда экология ва барқарор ривожланиш масалалари бўйича мулоқот олиб боришга қаратилган энг йирик халқаро майдон — Минтақавий экологик саммит (RES 2026) бўлиб ўтди. «АЛЛАТРА»нинг стратегик ҳамкори бўлган «Иқлим тадқиқотлари маркази» Республика жамоат бирлашмаси ушбу тадбирда фаол иштирок этиб, асосий илмий материалларни тақдим этди ҳамда етакчи халқаро иштирокчилар билан алоқалар ўрнатди.

Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Тоқаев RES 2026 Минтақавий экологик саммитидаги нутқи давомида

Воқеа кўлами

Саммит Қозоғистон Республикаси Президенти ташаббуси билан чақирилди ва БМТ Бош Ассамблеяси резолюцияси билан қўллаб-қувватланди. Саммитни очар экан, Қасим-Жомарт Тоқаев принципиал позицияни баён этди: «Замонавий экология фақат иқлим масалалари билан чекланиб қолмайди. Бу инсоният мавжудлигининг асосидир. Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги ҳамкорлик бирдамликнинг ишончли воситаси бўлиб хизмат қилиши керак ва бизни ажратиб қўймаслиги лозим».

Давлат раҳбари экологик ҳамкорлик келишмовчиликларга эмас, балки шериклик ва умумий масъулиятга асосланиши зарурлигини таъкидлади: «Табиат геосиёсатсиз мавжуд бўла олади, бироқ геосиёсат табиатсиз мавжуд бўла олмайди». 

Шу боис, Президент қайд этганидек, саксон йил аввал ташкил этилган Бирлашган Миллатлар Ташкилоти мулоқот учун универсал платформа сифатида ҳамон беқиёс аҳамиятга эга. 

Саммит давомида «Иқлим тадқиқотлари маркази» РЖБ вакиллари халқаро расмий шахслар билан бир қатор муҳим учрашувлар ўтказдилар.

Ясумаса Иидзима (Iijima Yasumasa) — япониялик дипломат, Япониянинг Қозоғистон Республикасидаги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси

Япониянинг Қозоғистон Республикасидаги Элчиси Ясумаса Иидзима Япония экологик фалокатларнинг олдини олиш ва илғор технологияларни алмашиш соҳасида ҳамкорлик қилишга тайёр эканини билдирди. Жамоат бирлашмаси вакиллари билан суҳбат чоғида Япониянинг табиий хатарларни бошқариш борасидаги бой тажрибаси ҳамда Қозоғистон билан икки томонлама ҳамкорлик доирасида ушбу тажриба билан ўртоқлашишга тайёрлиги алоҳида таъкидланди.

Ўнгда: Алешка Симкич — юқори мартабали европалик дипломат, Европа Иттифоқининг Қозоғистон Республикасидаги Элчиси

Европа Иттифоқининг Қозоғистон Республикасидаги Элчиси Алешка Симкич «АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази томонидан тайёрланган «Нанопластик. Ҳаёт учун таҳдид» ҳужжатли фильмига қизиқиш билдирди ва фильм ижодкорларига унинг долзарблиги ҳамда муҳимлиги учун миннатдорлик изҳор этди.

Ақмарал Алназарова — тиббиёт соҳасидаги қозоғистонлик давлат арбоби, Қозоғистон соғлиқни сақлаш вазири

«Иқлим тадқиқотлари маркази» РЖБнинг Саммитдаги иштироки доирасидаги энг муҳим воқеалардан бири Қозоғистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазири Ақмарал Алназаровага «Биосферадаги нанопластик: молекуляр таъсирдан сайёравий инқирозгача» номли илмий ҳисоботнинг топширилиши бўлди.

Вазир эътибори «АЛЛАТРА» томонидан тайёрланган ушбу ҳисобот замонамизнинг энг долзарб ва етарлича эътибор берилмаётган экологик таҳдидларидан бирига бағишланганига қаратилди. 

Ҳисоботда тўпланган илмий маълумотлар нанопластик заррачалари ҳужайра фаолиятини тартибга солувчи фундаментал механизмларга аралашиш қобилиятига эга эканини кўрсатмоқда. Организм даражасида бу «ичак–мия» ўқининг беқарорлашуви, нейробиологик ва юрак-қон томир бузилишлари, гормонал мувозанатнинг издан чиқиши, репродуктив функцияга салбий таъсир ҳамда онкологик касалликлар хавфининг ортиши билан боғлиқ. Муаммо глобал хусусиятга эга: нанопластик заррачалари бутун сайёра бўйлаб ҳаво, сув, тупроқ ва тирик организмларда аниқланмоқда.

Марказда: Батбаяр Мунхтамир — Мўғулистон атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришига қарши кураш вазири ўринбосари

«Иқлим тадқиқотлари маркази» иштирокчилари Мўғулистон атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришига қарши кураш вазири ўринбосари Батбаяр Мунхтамир билан ҳам учрашув ўтказдилар. Учрашув якунида вазир ўринбосарига «Биосферадаги нанопластик: молекуляр таъсирдан сайёравий инқирозгача» ҳисоботи тақдим этилди.

RES 2026 Минтақавий экологик саммити доирасидаги панель сессиялари

2026 йилги Минтақавий экологик саммит замонавий экологик муаммолар тизимли ва трансчегаравий хусусиятга эга бўлиб, табиий ва ижтимоий тизимларнинг барқарорлигига таъсир кўрсатаётганини яна бир бор тасдиқлади. Шу нуқтаи назардан, нанопластик тарқалиши билан боғлиқ муаммолар алоҳида долзарблик касб этмоқда ҳамда янада чуқурроқ илмий тадқиқотларни ва халқаро ҳамкорликни талаб этмоқда.

«Иқлим тадқиқотлари маркази» РЖБ, Остона шаҳри, Қозоғистон, 2026 йил апрель

«АЛЛАТРА» ҳақида

«АЛЛАТРА» — АҚШда тадқиқот марказига эга бўлган («АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази) халқаро ташкилот бўлиб, иқлим ва экологик ўзгаришларни комплекс таҳлил қилиш, микро- ва нанопластик таъсирини ўрганиш, шунингдек, маданиятлараро ҳамкорликни ривожлантириш ҳамда инсоннинг асосий ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш билан шуғулланади.

Атроф-муҳитни ва барча тирик мавжудотларни асраб-авайлаш йўлидаги фидокорона фаолиятининг эътирофи сифатида 2024 йилда «АЛЛАТРА» Рим Папаси Франциск Ҳазратларининг Ҳаворийлик фотиҳасига сазовор бўлди. 2025 йилда эса Рим Папаси Лев XIV Ҳазратлари ҳам «АЛЛАТРА» президенти ва унинг барча кўнгиллиларига Ҳаворийлик фотиҳасини инъом этди.

Матбуот билан боғланиш учун: [email protected]