Globalni istraživački centar ALLATRA predstavlja prvo izdanje časopisa ALLATRA Natural Science Review

Prvo izdanje, Natural Science in an Age of Planetary Change, okuplja istraživačke i analitičke materijale o mikro- i nanoplastici, geodinamici, prirodnim opasnostima, klimatskim procesima, imunologiji, kvantnim tehnologijama, umjetnoj inteligenciji i stanju svjetskih okeana.

ATLANTA, Georgia, SAD — 17. avgust 2026. Globalni istraživački centar ALLATRA (ALLATRA GIC) predstavlja prvo izdanje časopisa ALLATRA Natural Science Review, nove tromjesečne interdisciplinarne publikacije kreirane s ciljem pružanja sistematskog pregleda napretka u prirodnim naukama i njegovog značaja za javno zdravlje, okolišnu i klimatsku sigurnost, otpornost infrastrukture, javne politike i dugoročno donošenje odluka.

Prvo izdanje nosi naslov Natural Science in an Age of Planetary Change. Publikacija od 97 stranica donosi naučne i analitičke članke, stručne preglede i intervjue koji pokrivaju širok spektar tema, od prisustva mikro- i nanoplastike u ljudskom organizmu i novih metoda za njihovo otkrivanje do mehanizama zemljotresa, toplinskog stanja okeana, funkcije imunološkog sistema i rastuće uloge neuronskih mreža u naučnim istraživanjima.

Nauka kao temelj za razumijevanje tekućih promjena

ALLATRA Natural Science Review nastao je kao odgovor na sve veći jaz između tempa naučnog napretka i mjere u kojoj se naučna znanja odražavaju u javnom i institucionalnom diskursu. Rezultati istraživanja od direktnog značaja za javno zdravlje, pripravnost na prirodne opasnosti i politiku zaštite okoliša često ostaju ograničeni na specijalizovane akademske krugove i ne postaju uvijek dio informacijske baze koja se koristi pri donošenju odluka.

Časopis ima za cilj smanjiti ovaj jaz stavljanjem složenih naučnih otkrića u jasan, precizan i sadržajan kontekst, bez njihovog pretjeranog pojednostavljivanja do tačke u kojoj gube svoj naučni značaj. Publikacija je namijenjena istraživačima, inženjerima, ljekarima, edukatorima i stručnjacima u srodnim oblastima, kao i vladinim i javnim institucijama, donosiocima odluka i informisanoj široj javnosti.

Kako ističe glavni urednik časopisa, dr. John Ahn, MBA, cilj uredničkog tima je učiniti složenu nauku dostupnom uz očuvanje njene suštinske dubine i nijansi, te stvoriti prostor za sadržajnu naučnu raspravu sve dok se ta rasprava zasniva na dokazima.

Urednički odbor

Glavni urednik časopisa ALLATRA Natural Science Review je dr. John Ahn, MBA, glavni naučnik i predsjedavajući Globalnog istraživačkog centra ALLATRA. Doktorirao je hemijsko inženjerstvo na Tehničkom univerzitetu u Minhenu, magistrirao na Univerzitetu Kalifornija u Berkeleyju i stekao diplomu MBA na poslovnoj školi INSEAD. Njegov rad je fokusiran na primjenu kvantitativnih metoda, računarske analize i interdisciplinarnih podataka u proučavanju složenih prirodnih sistema, geodinamike, seizmičnosti i prirodnih opasnosti.

Naučna urednica časopisa je dr. Anastasiya Pashigreva, hemičarka i interdisciplinarna istraživačica specijalizovana za održive tehnologije, ekološke sisteme i klimatske procese. U različitim fazama svoje profesionalne karijere radila je na Univerzitetu u Oxfordu, Tehničkom univerzitetu u Münchenu, te u kompanijama DuPont i Bayer.

Urednički odbor čine i dr. med. Karolína Hronová, Ph.D., klinička farmakologinja; dr. Jan Kára, viši arhitekt sistema i developer Linux kernela; dr. Andrea Lešková, specijalistica za pejzažnu ekologiju i planiranje okoliša; te Alexander Masny, MSc., magistar biohemije i bioinformatičar

Prvo izdanje: Od prenatalnog okruženja do globalnih Zemljinih sistema

Prvo izdanje je organizovano oko nekoliko međusobno povezanih tema: mikro- i nanoplastike i njihovih potencijalnih bioloških posljedica; dinamičnih procesa na Zemlji i prirodnih opasnosti; fundamentalnih i novih naučnih metoda; te uloge okeana kao ključne komponente planetarnog sistema. 

Izdanje uključuje: 

• „The First Environment: Microplastics, Nanoplastics, Pregnancy, and the Future of Human Health” — Dr. Antonio Ragusa. Dr. Antonio Ragusa je direktor Odjela za ginekologiju i akušerstvo u bolnici Sassuolo u Italiji i istraživač koji proučava efekte zagađenja okoliša na prenatalni i perinatalni razvoj. Autor je više od 150 naučnih publikacija i 22 knjige i poglavlja u knjigama, te je vodio prvu studiju koja je prijavila otkrivanje mikroplastike u tkivu ljudske placente. Njegov članak ispituje trudnoću kao najraniju fazu ljudske interakcije s okolišem i daje pregled dokaza o prisustvu mikro- i nanoplastike u placenti, plodnoj vodi, krvi iz pupčane vrpce i majčinom mlijeku, kao i nerazjašnjena pitanja o potencijalnim dugoročnim posljedicama takve izloženosti.

• „The Particles Within” — razgovor s dr. Jeffreyjem Longom. Ljekar i radijacijski onkolog s višegodišnjim kliničkim iskustvom u liječenju raka, dr. Long ispituje problem mikro- i nanoplastike iz perspektive kliničke medicine. Članak pravi razliku između već utvrđenih nalaza, uključujući otkrivanje čestica u različitim ljudskim tkivima i hipoteza koje su još uvijek predmet istraživanja u vezi s upalom, oksidativnim stresom, interakcijama s biološkim barijerama i mogućom ulogom takvih procesa u razvoju bolesti.

• „How Do Micro- and Nanoplastics Affect the Brain? New Evidence” — José Antonio Muñoz i Anna Kotlyar. Dr. José Antonio Muñoz je specijalista pedijatrijske neurologije i neurorazvoja, dobitnik zvanja Professor Honoris Causa Fakulteta obrazovnih nauka na Univerzitetu Mayor de San Andrés i voditelj Instituta za dječiji neurorazvoj u Boliviji. Anna Kotlyar je geoekologinja i analitičarka podataka koja radi na presjeku istraživanja okoliša, analitike i javnog zdravlja. Autori ispituju nove eksperimentalne dokaze o efektima mikro- i nanoplastike na nervni sistem, od promjena primijećenih kod mladih morskih ptica do studija čestica u tkivu ljudskog mozga. Također raspravljaju o potencijalnim mehanizmima koji uključuju neuroupalu, oksidativni stres, disfunkciju mitohondrija i poremećaj komunikacije između neurona.

• „Light from the Crystal’s Darkness: When Diamonds Trace Invisible Plastics” — Tatiana Kárová, mr. sc. Autorica se školovala iz oblasti nuklearne i subnuklearne fizike na Karlovom univerzitetu u Pragu. Članak uvodi problem nanoplastike u domen kvantne fizike i ispituje potencijalnu upotrebu azot-vakancijskih centara u sintetičkim dijamantima za detekciju čestica čija veličina premašuje mogućnosti mnogih konvencionalnih optičkih metoda. On pruža detaljnu raspravu o principima ODMR-a i NMR-a na nanonivou, postojećim eksperimentalnim dostignućima i inženjerskim ograničenjima. Autorica naglašava da direktni, hemijski specifični detektor nanoplastike zasnovan na ovoj tehnologiji ostaje istraživački cilj, a ne alat spreman za upotrebu.
• „Thirty-Nine Seconds: Insights from the 2026 Venezuela Earthquake” — dr. sc. John Ahn, MBA i dr. sc. Andrea Lešková.Autori analiziraju neobičan seizmički niz u sjevernoj Venecueli, gdje su se dva snažna pulsa dogodila u razmaku manjem od 40 sekundi. Članak ispituje suprotstavljena tumačenja događaja, bilo kao dva odvojena zemljotresa ili kao jednu složenu rupturu, kao i mehanizme prijenosa naprezanja između segmenata rasjeda, usmjerenost rupture, karakteristike niza naknadnih udara, te implikacije takvih kaskadnih scenarija na moderne modele seizmičke opasnosti. Zaseban zaključak naglašava da razmjere ljudskih gubitaka nisu određene samo magnitudom, već i ranjivošću izgrađenog okruženja, uslovima tla, kvalitetom nadzora i spremnošću infrastrukture.
• „The Ocean Is Storing Heat: Why 2026 Could Bring One of the Strongest El Niños on Record” — dr. sc. Anastasiya Pashigreva. Hemičarka i istraživačica klimatskih i ekoloških sistema, dr. Pashigreva analizira razvoj El Niña 2026. godine kroz stanje gornjeg sloja Tihog okeana, distribuciju potpovršinske topline, Kelvinove talase, promjene u pasatima i međunarodne modele za prognozu.
• „Kamchatka’s 2025 Mega-Earthquake in Global Context” — N. Albridge.Autor je geofizičar sa više od 12 godina profesionalnog iskustva i iskustva u univerzitetskoj nastavi. Urednički tim provjerio je identitet, kvalifikacije i profesionalnu pozadinu autora, ali ime i afilijacija nisu otkriveni iz sigurnosnih razloga. Članak ispituje zemljotres na Kamčatki magnitude Mw 8.8 u poređenju sa najvećim megatrustnim zemljotresima modernog doba.
• „Why Do Plastics Easily Acquire Electrostatic Charge and Wood Does Not?” — dr. sc. Jan Kára. Dr. Kára je doktorirao iz oblasti diskretnih modela i algoritama na Karlovom univerzitetu i trenutno radi na razvoju Linux kernela. Članak ispituje temeljno, još uvijek ne u potpunosti riješeno, pitanje kontaktne elektrifikacije. Autor objašnjava trenutno razumijevanje mozaične distribucije površinskog naboja, mehanohemijskog kidanja veza, uloge radikala i iona, te eksperimentalne dokaze koji ukazuju na lignin kao jedan od faktora koji stoje iza prirodnih antistatičkih svojstava drveta.
• „The Immune System’s First Teacher: How the Thymus Shapes Health Throughout Life” — dr. med. Rinat Akhmetzakirov.Radiolog najviše kvalifikacijske kategorije sa specijalizacijom u oblasti radiografije, CT-a, MRI-ja, ultrazvuka i nuklearne dijagnostike, dr. Akhmetzakirov radi u Nacionalnom naučnom centru za traumatologiju i ortopediju koji nosi ime akademika N. D. Batpenova u Astani. Članak se fokusira na timus i savremena istraživanja njegovog regenerativnog potencijala.
• „The Integration of Neural Networks as Tools in Scientific Research” — Taliy Shkurupiy, M.A.M. Autor je IT stručnjak s iskustvom u visokotehnološkoj industriji Silicijumske doline i globalni sistemski analitičar specijaliziran za OSINT, digitalna istraživanja i analizu podataka. Posjeduje C|OSINT certifikat. Članak prati razvoj neuronskih mreža od teorije informacija Claudea Shannona i ranog mašinskog učenja do AlphaFold2, GraphCast-a i savremenih metoda za otkrivanje novih materijala. On ispituje mogu li algoritmi pomoći naučnicima da identificiraju upravo one varijable i strukture putem kojih složeni sistem postaje naučno opisiv.
• „No Blue, No Green” — intervju sa Sylvijom Earle i Liz Taylor. Dr. Sylvia Earle je pionirka okeanografije, rezidentna istraživačica National Geographica (National Geographic Explorer-in-Residence) i osnivačica organizacije Mission Blue, kao i jedna od najutjecajnijih ličnosti u savremenoj nauci o okeanima. Liz Taylor vodi kompaniju DOER Marine, koja razvija ronilice za dubokomorska istraživanja. Centralna tema razgovora jeste okean kao planetarni sistem za održavanje života i potreba za povezivanjem naučnih spoznaja s praktičnim rješenjima za njegovu zaštitu.

Izdanje se završava hronikom naučnog rada Globalnog istraživačkog centra ALLATRA, uključujući međunarodne konferencije i ekspertne događaje, istraživanja mikro- i nanoplastike, saradnju na upravljanju prirodnim opasnostima, te prezentacije naučnih i analitičkih materijala Centra.

ALLATRA Natural Science Review poziva autore na saradnju

Urednički tim pozdravlja nove naučne i ekspertne materijale te poziva autore na saradnju i slanje svojih radova za objavljivanje.

ALLATRA Natural Science Review izlazi tromjesečno u digitalnom formatu. Publikacija ne sadrži reklame niti sponzorirani sadržaj i ne naplaćuje autorima naknade za prijavu ili objavljivanje radova.

Detaljnije informacije o kriterijima za prijavu dostupne su ovdje.

Prijedlozi tema i materijali za razmatranje mogu se poslati uredničkom timu na: [email protected].

O Globalnom istraživačkom centru ALLATRA 

Globalni istraživački centar ALLATRA okuplja naučnike, istraživače i stručnjake iz različitih zemalja radi proučavanja globalnih izazova, uključujući prirodne katastrofe, geodinamičke promjene, mikro- i nanoplastiku te ljudska prava. Centar objavljuje naučno zasnovane analize i preporuke za istraživače, kreatore politika, medije i javnost. 

Za upite medija molimo kontaktirajte nas na [email protected]