ALLATRA uczestniczy w Spotkaniu OBWE w ramach wymiaru ludzkiego poświęconym ochronie przestrzeni obywatelskiej i zagrożeniom cyfrowym

ALLATRA uczestniczyła w Dodatkowym Spotkaniu OBWE poświęconym wymiarowi ludzkiemu w Wiedniu, podczas którego omawiano kwestie dezinformacji, stygmatyzacji i ochrony przestrzeni obywatelskiej 

Wiedeń, Austria, 11–12 maja 2026 r. — Przedstawiciele obywatelskiej platformy ALLATRA uczestniczyli w drugim Dodatkowym Spotkaniu OBWE poświęconym wymiarowi ludzkiemu (SHDM II), które odbyło się w Wiedniu w Austrii. Spotkanie pod hasłem „Ochrona przestrzeni obywatelskiej w erze cyfrowej” zostało zorganizowane pod przewodnictwem Szwajcarii w OBWE przy wsparciu Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR), Przedstawiciela OBWE ds. Wolności Mediów oraz innych struktur organizacji.

Konferencja zgromadziła przedstawicieli pięćdziesięciu siedmiu państw uczestniczących w OBWE, organizacji międzynarodowych, podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, przedstawicieli mediów oraz innych zainteresowanych stron, aby omówić wpływ technologii cyfrowych na prawa człowieka i przestrzeń obywatelską. ALLATRA uczestniczyła w wydarzeniu jednocześnie w dwóch rolach: jako organizator specjalnego wydarzenia towarzyszącego oraz jako uczestnik dyskusji panelowych podczas głównych sesji konferencji.

Wydarzenie towarzyszące: Od etykietowania do konsekwencji

ALLATRA zorganizowała wydarzenie towarzyszące OBWE zatytułowane „Od etykietowania do konsekwencji: jak dezinformacja i stygmatyzacja prowadzą do represji transnarodowych”. Podczas wydarzenia omówiono, w jaki sposób skoordynowane etykietowanie oraz rozpowszechnianie określonych narracji w środowisku cyfrowym mogą prowadzić do konkretnych naruszeń praw podstawowych, w tym wolności zrzeszania się, wolności sumienia i wyznania oraz wolności słowa.

Prezentacje podczas wydarzenia przedstawili trzej eksperci Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA: Mariia Anapreichyk, prawniczka specjalizująca się w prawie międzynarodowym i europejskim ze Szwajcarii; Vladimir Ivanov, prawnik i ekspert ds. praw człowieka z Bułgarii; oraz Taliy Shkurupiy, ekspert ds. analizy danych ze źródeł otwartych (OSINT) ze Stanów Zjednoczonych, który uczestniczył w wydarzeniu zdalnie.

Przedstawiciele ALLATRA uczestniczyli w Dodatkowym Spotkaniu OBWE poświęconym wymiarowi ludzkiemu w Wiedniu, zatytułowanym „Ochrona przestrzeni obywatelskiej w erze cyfrowej”

Dyskusja podczas wydarzenia towarzyszącego została zorganizowana wokół trzech perspektyw analitycznych: prawnej, analitycznej oraz studium przypadku.

Z perspektywy prawnej prelegenci podkreślili, że powtarzające się stygmatyzujące etykietowanie przy użyciu takich określeń jak „sekta”, „ekstremista” czy „kult” może stanowić skumulowaną ingerencję w prawa człowieka chronione przez Europejską Konwencję Praw Człowieka, nawet przy braku formalnych postępowań sądowych.

Ekspert ds. analizy danych ze źródeł otwartych (OSINT) Taliy Shkurupiy zademonstrował, w jaki sposób takie schematy pozostawiają widoczne ślady cyfrowe: zsynchronizowaną terminologię na różnych platformach, pozornie eksperckie ramowanie przekazu oraz stopniowe przenikanie narracji z dyskursu marginalnego do głównego nurtu.

„Z perspektywy OSINT jest to istotne, ponieważ takie schematy nie są ukryte. Pozostawiają ślady. A te ślady można zidentyfikować, przeanalizować i zrozumieć” — powiedział Taliy Shkurupiy, ekspert Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA.

W centrum: Mariia Anapreichyk i Vladimir Ivanov, eksperci Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA, podczas Spotkania OBWE poświęconego wymiarowi ludzkiemu w Wiedniu.

Udział w głównych sesjach: Cyfrowa odporność

Przedstawiciele ALLATRA uczestniczyli również w sesjach głównego programu konferencji poświęconych cyfrowym zagrożeniom dla przestrzeni obywatelskiej oraz wzmacnianiu odporności cyfrowej na rzecz ochrony przestrzeni obywatelskiej

Veronika Amaya Lael Sabol, ekspertka Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA, zwróciła uwagę na to, w jaki sposób systematyczna stygmatyzacja i kształtowanie narracji mogą wpływać na postrzeganie społeczne i instytucjonalne jeszcze przed wprowadzeniem formalnych ograniczeń przestrzeni obywatelskiej. Podkreśliła, że takie schematy mogą prowadzić do podejmowania decyzji w oparciu o rozpowszechnione narracje, a nie o niezależnie zweryfikowane fakty.

Veronika Amaya Lael Sabol, ekspertka Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA, podczas wystąpienia na głównej sesji „Cyfrowe zagrożenia dla przestrzeni obywatelskiej”. Źródło: transmisja na żywo OBWE/ODIHR

„Jeśli będziemy reagować dopiero wtedy, gdy represje lub inwigilacja staną się widoczne, ryzykujemy przeoczenie procesów informacyjnych, które przygotowały grunt pod ich zaistnienie” — powiedziała Veronika Amaya Lael Sabol, ekspertka Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA.

Mariia Anapreichyk podkreśliła potrzebę wczesnego rozpoznawania skoordynowanych schematów dezinformacji, zanim zdążą one wpłynąć na opinię publiczną lub reakcje instytucji. Zwróciła uwagę na takie praktyczne narzędzia, jak monitorowanie wielu platform jednocześnie, wykrywanie skoordynowanego rozpowszechniania treści oraz szkolenia pomagające odróżniać indywidualne opinie od zorganizowanych działań manipulacyjnych.

Mariia Anapreichyk, ekspertka Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA, podczas wystąpienia na głównej sesji „Wzmacnianie odporności cyfrowej na rzecz ochrony przestrzeni obywatelskiej”. Źródło: transmisja na żywo OBWE/ODIHR

„Nie wszystkie zagrożenia cyfrowe zaczynają się od widocznych ataków. Wiele z nich rodzi się znacznie wcześniej — poprzez powtarzanie, odpowiednie ramowanie przekazu oraz stopniową normalizację narracji, które z czasem kształtują społeczne postrzeganie” — powiedziała Mariia Anapreichyk, ekspertka Globalnego Centrum Badawczego ALLATRA.

Przedstawiciele ALLATRA w swoich wystąpieniach i dyskusjach podczas Dodatkowego Spotkania OBWE poświęconego wymiarowi ludzkiemu podkreślali, że to, co dziś bywa często bagatelizowane jako „jedynie narracje”, jutro może stać się uzasadnieniem dla wykluczenia, represji, a nawet przemocy. Dlatego ich wczesne rozpoznawanie ma kluczowe znaczenie.

Prawdziwym sprawdzianem demokratycznego społeczeństwa jest sposób, w jaki reaguje ono na osoby poddawane publicznej stygmatyzacji.

Ochrona przestrzeni obywatelskiej wymaga zatem zwracania uwagi nie tylko na widoczne formy represji, lecz także na narracje, które czynią takie represje społecznie akceptowalnymi.

O ALLATRA

ALLATRA to międzynarodowa wolontariacka platforma obywatelska posiadająca centrum badawcze w Stanach Zjednoczonych (Globalne Centrum Badawcze ALLATRA), zajmująca się kompleksową analizą prawidłowości klimatycznych i zmian środowiskowych wpływających na globalną stabilność, badaniem wpływu mikro- i nanoplastiku na środowisko, a także wspieraniem współpracy międzykulturowej oraz ochrony podstawowych wolności i praw człowieka.

Wzmianki medialne: Associated Press, DC NEWS NOW, CBS 42, CBS 9, ABC 10, ABC 27, FOX 59, FOX 44, NBC 4, NBC 9 i inne.

W sprawach prasowych prosimy o kontakt: [email protected]