Тиранада квант технологиялари соҳасида минтақавий ҳамкорликнинг янги даврини бошлаб берувчи Quantum Balkan Initiative саммити ўз ишини бошлади

28 April 2026
Тиранада квант технологиялари соҳасида минтақавий ҳамкорликнинг янги даврини бошлаб берувчи Quantum Balkan Initiative саммити ўз ишини бошлади

Quantum Balkan Initiative саммитининг очилиши. Спикерлар чапдан ўнгга: Саймон Фрид, Малак Трабелси Лёб, профессор Габриэле Пао-Пей Андреоли, Олси Шанини

2026 йил 24 апрель куни Тирана политехника университетида Quantum Balkan Initiative («Болқон квант ташаббуси») саммити бўлиб ўтди. Тадбир Илғор тадқиқотлар ва ҳамкорлик институти (IASC) томонидан Дунёни ўзгартирувчилар саммити доирасида, Албания Республикаси ҳукумати билан стратегик ҳамкорликда ташкил этилди.

«АЛЛАТРА» иштирокчилари ва «АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази экспертлари Quantum Balkan Initiative ташкилотчиси профессор Габриэле Пао-Пей Андреоли (ўнгдан учинчи) билан бирга саммит доирасида ўтказилган гала-кечада

Саммитда Quantum Balkan Initiative (QBI) расман таъсис этилди. Бу Жануби-Шарқий Европани шаклланиб бораётган глобал квант экотизимига интеграция қилишга қаратилган минтақавий платформа бўлиб, у давлат сектори, фан ва бизнес етакчиларини бирлаштиради.

Саммитни профессор Габриэле Пао-Пей Андреоли — Илғор тадқиқотлар ва ҳамкорлик институти (IASC) президенти, Дунёни ўзгартирувчилар саммити асосчиси ҳамда Quantum Balkan Initiative ташкилотчиси очиб берди. У ўз нутқида масъулиятли инновациялар, ҳамкорлик ва хавфсиз инфратузилмаларга сармоя киритиш муҳимлигини таъкидлади. Шунингдек, у технологик тараққиёт бунёдкорлик мақсадига йўналтирилмаса, беқарорликка олиб келиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди.

Габриэле Пао-Пей Андреолининг Quantum Balkan Initiative саммитидаги очилиш нутқи

Албания Республикаси иқтисодиёт ва инновациялар вазири Делина Ибрагимай хоним ташаббус айнан Албанияда бошланишининг аҳамиятини таъкидлаб, ҳатто кичик давлатлар ҳам келажакдаги технологик муҳитни шакллантиришда ҳал қилувчи рол ўйнаши мумкинлигини қайд этди.

Албания Республикаси иқтисодиёт ва инновациялар вазири Делина Ибрагимай (чапда) Quantum Balkan Initiative саммитининг гала-кечасида

Саммитдаги муҳокамалар марказида квант-бардошли хавфсизлик, инфратузилма, инвестиция стратегиялари, шунингдек, кадрлар салоҳиятини мустаҳкамлаш зарурати билан боғлиқ масалалар турди. Халқаро ҳуқуқ эксперти ва янги технологиялар соҳасида тан олинган етакчи Малак Трабелси Лёб хоним бугунги кунда асосий муаммо мутахассислар ва институционал салоҳият етишмаслиги эканини таъкидлаб, халқаро ҳамкорлик ва мақсадли инвестициялар муҳимлигини алоҳида қайд этди.

Чапдан ўнгга: Ян Кара, Малак Трабелси Лёб ва Татьяна Карова Quantum Balkan Initiative саммитида

«АЛЛАТРА» саммитда ҳамкор ташкилот сифатида фаол иштирок этди. «АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази вакиллари доктор Ян Кара ва Татьяна Карова постквант хавфсизлиги ва квант тизимларини интеграция қилишга бағишланган экспертларнинг панель муҳокамаларида маърузачилар сифатида қатнашдилар.

Доктор Кара квант ҳисоблаш технологиялари мавжуд хавфсизлик тизимлари учун туб бурилиш эканини таъкидлади, чунки улар кенг қўлланиладиган очиқ калитли криптографияни ишдан чиқара олади. Шу муносабат билан у тизимларни квант таҳдидларига бардошли, мослашувчан шифрлаш усулларидан фойдаланган ҳолда қайта лойиҳалаштириш зарурлигини, шунингдек, маълумотлар хавфсизлигини ўзгармас ҳолат сифатида эмас, балки уларнинг бутун ҳаётий цикли давомида таъминланиши лозим бўлган узоқ муддатли жараён сифатида тушуниш муҳимлигини таъкидлади.

Ян Кара «Постквант хавфсизлиги ва критик тизимлар» панель муҳокамасида. Чапдан ўнгга: Габриэле Пао-Пей Андреоли, Ян Кара ва Утку Тефек

Татьяна Карова квант зондлаш технологиялари глобал миқёсдаги асосий муаммоларни ҳал этишда катта салоҳиятга эга эканини ҳамда нанопластикни нано даражада аниқлаш ва тадқиқ этишда муҳим роль ўйнашини таъкидлади. Унинг қайд этишича, сезиларли тараққиётга эришиш учун нафақат илғор воситалар, балки мувофиқлаштирилган халқаро илмий ҳамкорлик ҳам зарур.

Татьяна Карова «Квант технологиялари: тизимлар, ҳисоблашлар ва интеграция» мавзусидаги панель муҳокамасида. Чапдан ўнгга: Габриэле Пао-Пей Андреоли, Андреа Принс Лоренцони, Татьяна Карова ва Мете Алтинкая

Бундан ташқари, «АЛЛАТРА» халқаро ҳамкорликни ривожлантириш, илмий мулоқотни қўллаб-қувватлаш ва технологик тараққиётга оид гуманистик қарашларни илгари суришга содиқлигини яна бир бор тасдиқлаб, тадбирнинг информацион ёритилишини таъминлади.

Бригадалар саройидаги гала-кеча

Дастур Бригадалар саройида (Pallati i Brigadave) ташкил этилган ёпиқ гала-зиёфат билан якунланди. Ушбу маросим ташаббуснинг расман ишга туширилганини тантанали муҳитда нишонлашга бағишланди.

Гала-кечанинг энг ёрқин воқеаси Роб Прайор ва унга ҳамроҳлик қилган машҳур скрипкачи Олен Чезарининг бадиий чиқиши бўлди: улар санъат, илм-фан ва маданий мулоқотнинг рамзий уйғунлигини намойиш этдилар.

Бригадалар саройидаги гала-зиёфат. Ўнг томонда юқорида — Олен Чезари, пастда — Роб Прайор

Вазирлар, элчилар, академик ҳамжамият вакиллари ҳамда халқаро ҳамкорларни бирлаштирган тантанали кеча глобал инновацион жараёнлар билан ҳамоҳанг равишда илмий салоҳиятни юксалтириш, ахлоқий тамойилларга асосланган технологик тараққиёт ва минтақавий ҳамкорликни ривожлантиришга бўлган умумий интилишни акс эттирди.

Quantum Balkan Initiative саммити стратегик платформага айланиб, келажакка нисбатан умумий қарашни шакллантирди ҳамда минтақанинг квант технологиялари соҳасидаги келажаги ҳамкорлик, масъулият ва барқарор ривожланишга бўлган умумий садоқат тамойиллари асосида қурилишини тасдиқлади.

«АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази ҳақида

«АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази глобал муаммоларни, жумладан табиий офатлар, геодинамик ўзгаришлар, микро- ва нанопластик ҳамда инсон ҳуқуқлари масалаларини ўрганиш учун турли мамлакатлардан олимлар, тадқиқотчилар ва мутахассисларни бирлаштиради. 

Марказ тадқиқотчилар, ҳокимият органлари вакиллари, ОАВ ва кенг жамоатчилик учун илмий асосланган таҳлилий материаллар ва тавсияларни нашр этади.

«АЛЛАТРА» ҳақида

«АЛЛАТРА» — АҚШда тадқиқот марказига эга бўлган («АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази) халқаро ташкилот бўлиб, иқлим ва экологик ўзгаришларни комплекс таҳлил қилиш, микро- ва нанопластик таъсирини ўрганиш, шунингдек, маданиятлараро ҳамкорликни ривожлантириш ҳамда инсоннинг асосий ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш билан шуғулланади.

Атроф-муҳит ва барча тирик мавжудотларни асраб-авайлаш йўлидаги фидокорона фаолиятининг эътирофи сифатида 2024 йилда «АЛЛАТРА» Рим Папаси Франциск Ҳазратларининг Ҳаворийлик фотиҳасига сазовор бўлди. 2025 йилда эса Рим Папаси Лев XIV Ҳазратлари ҳам «АЛЛАТРА» президенти ва унинг барча кўнгиллиларига Ҳаворийлик фотиҳасини инъом этди.

Матбуот билан боғланиш учун: [email protected]