Tiranada kvant texnologiyaları sahəsində regional əməkdaşlıqda yeni bir dövrün əsasını qoyan "Quantum Balkan Initiative" sammiti start götürüb

Kvant Balkan Təşəbbüsü (Quantum Balkan Initiative) sammitinin açılışı. Spikerlər soldan sağa: Saymon Frid, Malak Trabelsi Löb, professor Qabriele Pao-Pey Andreoli, Olsi Şanini

2026-cı il aprelin 24-də Tirana politexnik universitetində Albaniya Respublikası hökumətinin strateji tərəfdaşlığı ilə Dünya dəyişiklik liderləri sammiti çərçivəsində Qabaqcıl araşdırmalar və əməkdaşlıq İnstitutu (IASC) tərəfindən təşkil olunmuş "Quantum Balkan Initiative" ("Kvant Balkan Təşəbbüsü") sammiti keçirilib.

"ALLATRA" iştirakçıları və "ALLATRA" Qlobal Tədqiqat Mərkəzinin ekspertləri "Quantum Balkan Initiative" sammitinin təşkilatçısı professor Qabriele Pao-Pey Andreoli (sağdan üçüncü) ilə birlikdə, "Quantum Balkan Initiative" sammiti çərçivəsində keçirilən qala-gecədə

Sammitdə Cənub-Şərqi Avropanı formalaşmaqda olan qlobal kvant ekosisteminə inteqrasiya etmək məqsədi daşıyan və dövlət sektoru, elm, eləcə də biznes liderlərini birləşdirən regional platforma — "Quantum Balkan Initiative" (QBI) rəsmi olaraq təsis edilib.

Sammiti Qabaqcıl araşdırmalar və Əməkdaşlıq institutunun (IASC) prezidenti, Dünya dəyişiklik liderləri sammitinin təsisçisi və "Quantum Balkan Initiative" təşkilatçısı professor Qabriele Pao-Pey Andreoli açıb. Çıxışında o, məsuliyyətli innovasiyaların, əməkdaşlığın və təhlükəsiz infrastrukturun maliyyələşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb, həmçinin xəbərdarlıq edib ki, qurucu məqsəd olmadan texnoloji inkişaf qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər.

Qabriele Pao-Pey Andreolinin "Quantum Balkan Initiative" sammitinin açılışındakı giriş nitqi

Albaniya Respublikasının iqtisadiyyat və innovasiya naziri xanım Delina İbrahimaj təşəbbüsün məhz Albaniyada başlamasının əhəmiyyətini vurğulayaraq qeyd edib ki, hətta kiçik dövlətlər belə gələcək texnoloji mənzərənin formalaşmasında mühüm rol oynaya bilərlər.

Albaniya Respublikasının iqtisadiyyat və innovasiya naziri Delina İbrahimaj (solda) "Quantum Balkan Initiative" sammitinin qala-gecəsində

Sammitin müzakirələrinin mərkəzində kvant müqavimətinə malik təhlükəsizlik, infrastruktur, investisiya strategiyaları, həmçinin kadr potensialının gücləndirilməsi zərurəti ilə bağlı məsələlər dayanıb. Hüquq sahəsində beynəlxalq ekspert və yeni texnologiyalar sferasında tanınmış lider xanım Malak Trabelsi Löb qeyd edib ki, bu gün əsas problem mütəxəssis və institusional potensialın çatışmazlığıdır, həmçinin beynəlxalq əməkdaşlığın və hədəflənmiş investisiyaların vacibliyini vurğulayıb.

Soldan sağa: Yan Kara, Malak Trabelsi Löb və Tatyana Karova "Quantum Balkan Initiative" sammitində

"ALLATRA" tərəfdaş təşkilat qismində sammitdə fəal iştirak edib. "ALLATRA" Qlobal Tədqiqat Mərkəzinin nümayəndələri doktor Yan Kara və Tatyana Karova postkvant təhlükəsizliyi və kvant sistemlərinin inteqrasiyasına həsr olunmuş ekspert panel müzakirələrində spikerlər sırasında çıxış ediblər.

Doktor Kara vurğulayıb ki, kvant hesablamaları mövcud təhlükəsizlik sistemləri üçün köklü bir dönüş nöqtəsidir, çünki onlar geniş istifadə olunan açıq kodlu kriptoqrafiyanı sındırmaq gücünə malikdirlər. Bu baxımdan o, adaptiv kvant müqavimətinə malik şifrləmədən istifadə etməklə sistemlərin yenidən layihələndirilməsinin zəruriliyini, həmçinin məlumat təhlükəsizliyinin statik bir vəziyyət deyil, bütün həyat dövrü boyu davam edən uzunmüddətli bir proses kimi qəbul edilməsinin vacibliyini qeyd edib.

"Postkvant təhlükəsizliyi və kritik sistemlər" panel müzakirəsində Yan Kara. Soldan sağa: Qabriele Pao-Pey Andreoli, Yan Kara və Utku Tefek

Tatyana Karova qlobal miqyaslı əsas problemlərin həllində kvant zondlama texnologiyalarının yüksək potensialını, eləcə də onların nanoplastiklərin nanoşəkildə aşkar edilməsi və tədqiq olunmasındakı rolunu qeyd edib. O bildirib ki, əhəmiyyətli irəliləyişə nail olmaq üçün təkcə qabaqcıl alətlər deyil, həm də əlaqələndirilmiş beynəlxalq elmi əməkdaşlıq zəruridir.

"Kvant texnologiyaları: sistemlər, hesablamalar və inteqrasiya" panel müzakirəsində Tatyana Karova. Soldan sağa: Qabriele Pao-Pey Andreoli, Andrea Prins Lorentsoni, Tatyana Karova və Mete Altınkaya

"ALLATRA" beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına, elmi dialoqun dəstəklənməsinə və texnoloji tərəqqinin humanist baxış bucağından təşviqinə sadiqliyini təsdiqləyərək, tədbirin informasiya dəstəyini təmin edib.

Briqadalar Sarayında qala-gecə

Proqram rəsmi olaraq təşəbbüsün təntənəli şəraitdə start götürməsini bildirən Briqadalar Sarayında (Pallati i Brigadave) qapalı qala-şam yeməyi ilə yekunlaşıb.

Gecənin kulminasiya nöqtəsi tanınmış skripkaçı Olen Çezarinin müşayiəti ilə incəsənət, elm və mədəniyyətlərarası dialoqun simvolik sintezini nümayiş etdirən Rob Prayorun çıxışı olub.

Briqadalar Sarayında qala-şam yeməyi. Sağda yuxarıda — Olen Çezari, aşağıda — Rob Prayor

Nazirləri, səfirləri, akademik dairələrin nümayəndələrini və beynəlxalq tərəfdaşları bir araya gətirən qala-gecə qlobal innovasiya prosesləri müstəvisində elmi potensialın inkişafına, etik texnoloji tərəqqiyə və regional əməkdaşlığa dair ümumi canatımı əks etdirib.

"Quantum Balkan Initiative" sammiti regionun kvant gələcəyinin əməkdaşlıq, məsuliyyət və dayanıqlı inkişafa ortaq sadiqlik prinsipləri üzərində qurulacağını təsdiqləyərək, strateji platformaya və kollektiv baxışa çevrilib

"ALLATRA" Qlobal Tədqiqat Mərkəzi haqqında

"ALLATRA" Qlobal Tədqiqat Mərkəzi ("ALLATRA" QTM) — hərtərəfli elmi analiz, risklərin kompleks qiymətləndirilməsi və elmi məlumatlara əsaslanan siyasətin tətbiqi üzrə tövsiyələrin hazırlanması yolu ilə əsas planetar çağırışların həlli ilə məşğul olan beynəlxalq elmi-tədqiqat və analitik mərkəzdir. Mərkəz rəsmi olaraq qeydiyyata alınıb, qərargahı ABŞ-da yerləşir və beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərir ki, bu da onun ümumiplanetar miqyasını və fənlərarası yanaşmasını əks etdirir.

"ALLATRA" QTM təbii fəlakətlərin dinamikası, iqlim və geofiziki risklər, mikro və nanoplastiklərin ətraf mühitə, eləcə də insan sağlamlığına təsiri sahəsində fənlərarası tədqiqatlar aparır, həmçinin insan hüquqlarını müdafiə edir və mədəniyyətlərarası əməkdaşlığı təşviq edir. Onun fəaliyyəti ümumdünya səviyyəsində əsaslandırılmış qərarların qəbul edilməsini təmin etmək üçün elmi tədqiqatları strateji və operativ liderliklə birləşdirir.

"ALLATRA" Qlobal Tədqiqat Mərkəzi REG 1148853102055-15 qeydiyyat nömrəsi ilə Aİ-nin Şəffaflıq Reyestrində qeyd olunub.

ALLATRA haqqında

«ALLATRA» — Tədqiqat mərkəzi ABŞ-da yerləşən («ALLATRA» Qlobal Tədqiqat Mərkəzi), iqlim və ekoloji dəyişikliklərin kompleks təhlili, mikro və nanoplastiklərin təsirinin öyrənilməsi, həmçinin mədəniyyətlərarası əməkdaşlığın təşviqi və fundamental insan hüquq və azadlıqlarının mühafizəsi ilə məşğul olan beynəlxalq vətəndaş platformasıdır.

Ətraf mühitin və bütün yaradılışın mühafizəsi işinə sadiqliyin etirafı olaraq, «ALLATRA» 2024-cü ildə Zati-müqəddəsləri Papa Fransiskin apostol xeyir-duasına layiq görülmüşdür. 2025-ci ildə Zati-müqəddəsləri Papa Lev XIV də «ALLATRA»nın prezidentinə və onun bütün könüllülərinə apostol xeyir-duası əta etmişdir.

Tədbir "Associated Press, The National Law Review, MENAFN, FOX 44, FOX 2, NBC 8, ABC 4, NBC 4, FOX 31, CBS 12” və digər kütləvi informasiya vasitələri tərəfindən işıqlandırılmışdır.

KİV üçün əlaqə ünvanı: [email protected]