Париждаги ChangeNOW 2026 саммитида «АЛЛАТРА» нанопластикнинг глобал хавфларига бағишланган эксперт воркшопини ўтказди
ПАРИЖ, 2026 йил 6 апрель — «АЛЛАТРА» иштирокчилари ва «АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази («АЛЛАТРА» ГТМ) вакиллари 30 мартдан 1 апрелгача Париждаги Grand Palais саройида бўлиб ўтган ChangeNOW 2026 халқаро саммитида қатнашдилар. Саммитнинг асосий воқеаси 1 апрель куни ўтказилган «Нанопластик: Кўринмас таҳдид ва глобал хавф. Нима қилиш керак?» номли эксперт воркшопи бўлди. Эксперт сессияси «АЛЛАТРА» ГТМ вакиллари иштирокида «АЛЛАТРА» қатнашчилари томонидан ташкил этилди ва олиб борилди.

Воркшоп спикерлари — тиббиёт фанлари доктори Габриэла Салайова («АЛЛАТРА») ва фан магистри Александр Масний («АЛЛАТРА» ГТМ)
ChangeNOW — барқарор ривожланиш соҳасидаги энг йирик халқаро платформалардан бири бўлиб, ҳар йили минглаб иштирокчиларни — илм-фан, бизнес сектори, институтлар ва экологик ташаббуслар вакилларини бирлаштиради ҳамда экология ва технологиялар соҳасидаги ечимлар бўйича глобал кун тартибини шакллантиради. Ушбу майдон доирасида воркшоп ўтказилиши микро- ва нанопластик мавзусини кенгроқ халқаро контекстда муҳокама қилиш имконини берди.


ChangeNOW 2026 саммитидаги воркшопга тайёргарлик, Париж ш.
«Нанопластик: Кўринмас таҳдид ва глобал хавф. Нима қилиш керак?» воркшопи микро- ва нанопластик (МНП) муаммосини пластик чиқиндилар ҳақидаги одатий тушунчалар доирасидан анча четга чиқадиган масала сифатида комплекс ўрганишга бағишланди. Муҳокама марказида жамоат саломатлиги, экологик барқарорлик ва келажак авлодлар учун узоқ муддатли хавфлар масалалари турди. Иштирокчиларга фанлараро ёндашув таклиф этилиб, унда нанопластик инсон саломатлиги, экотизимлар яхлитлиги ва атроф-муҳит сифатига таъсир кўрсатувчи тобора кучайиб бораётган тизимли чақириқ сифатида кўриб чиқилди.

2026 йил 1 апрель куни Париждаги ChangeNOW 2026 саммити доирасида Grand Palais саройида «АЛЛАТРА» ГТМ ва «АЛЛАТРА» томонидан ташкил этилган «Нанопластик: Кўринмас таҳдид ва глобал хавф. Нима қилиш керак?» эксперт воркшопи
Тақдимот давомида микро- ва нанопластикнинг ҳаво, сув, тупроқ ва озиқ-овқат занжирларида тарқалиши, шунингдек, бундай заррачаларнинг инсон тўқималари ва биологик суюқликларида аниқланганига оид чоп этилган илмий маълумотлар тақдим этилди ва муҳокама қилинди. Пластик ифлосланишни муҳокама қилишда қўлланиладиган анъанавий ёндашув ва тушунчалар нанозаррачалар даражасидаги муаммонинг кўлами ва мураккаблигини ифодалаш учун энди етарли эмаслигига алоҳида эътибор қаратилди. Воркшоп иштирокчилари бу мавзу фактларга асосланган чуқур баҳолашни ва илмий мулоқотни янада кенгайтиришни талаб этишини таъкидладилар.
Муҳокамада «АЛЛАТРА» вакиллари — тиббиёт фанлари доктори Габриэла Салайова ва фан магистри Александр Масний («АЛЛАТРА» ГТМ) иштирок этдилар. Тақдимотда нанопластикнинг физик-кимёвий ва электростатик хусусиятлари, унинг йўлдош ифлослантирувчи моддаларни ташиш қобилияти, шунингдек, биологик тўсиқлар билан ўзаро таъсир механизмлари кўриб чиқилди. Ушбу масалалар тиббиёт, экология, кимё ва материалшунослик фанлари туташган нуқтада келгусидаги фанлараро тадқиқотлар йўналиши сифатида тақдим этилди.

Воркшоп спикерлари — тиббиёт фанлари доктори Габриэла Салайова («АЛЛАТРА» ХИҲ) ва фан магистри Александр Масний («АЛЛАТРА» ГТМ)
Воркшопнинг алоҳида қисми муаммони ҳал этишдаги мавжуд ёндашувларнинг чекловларига бағишланди. Анъанавий чора-тадбирлар, жумладан, чиқиндиларни қайта ишлаш ва сув ҳавзаларини тозалаш бўйича йирик лойиҳалар муҳим аҳамиятга эга бўлса-да, нанозаррачалар билан боғлиқ хавфларнинг бутун спектрини қамраб олмаслиги қайд этилди. Келгуси тадқиқотларнинг истиқболли йўналишларидан бири сифатида нанопластикнинг ташилиш, тўпланиш ва атроф-муҳит билан ўзаро таъсирга киришиш қобилиятини камайтиришга қаратилган стратегик электростатик нейтраллаштириш концепцияси муҳокама қилинди. Шу билан бирга, спикерлар бундай ёндашувларнинг ҳар бири қўшимча текширув, услубиётларни стандартлаштириш ва профессионал эксперт муҳокамасини талаб этишини таъкидладилар.
Учрашувнинг якуний қисми интерфаол муҳокама ва савол-жавоб сессияси шаклида ўтди. Воркшопда жами 80 нафарга яқин киши қатнашди. Тадбир формати очиқ мулоқотга замин яратди: иштирокчилар ўз кузатувлари билан ўртоқлашдилар, саволлар бердилар ҳамда муаммонинг экологик жиҳатларини ва инсон саломатлиги учун эҳтимолий оқибатларини муҳокама қилдилар. Иштирокчиларнинг фикр-мулоҳазаларига кўра, мавзу ўз вақтида кўтарилган ва долзарб деб баҳоланди, тақдимот эса масаланинг илмий моҳияти тушунарли изоҳланган ҳолда кенг аудитория учун мазмунли ва равон тақдим этилди.

Воркшопдан сўнг аудитория ва спикерлар иштирокидаги муҳокама
Воркшоп доирасида тақдим этилган материаллар, жумладан, «Нанопластик биосферада: молекуляр таъсирдан умумсайёравий инқирозгача» номли очиқ тадқиқот ҳисоботи ҳамда сессия давомида намойиш этилган «Нанопластик. Ҳаёт учун таҳдид» илмий-ҳужжатли фильмига таянган. ChangeNOW 2026 саммитидаги иштирок тадқиқотчилар ҳамжамияти, жамоат институтлари ва фуқаролик ташаббуслари томонидан янада кўпроқ эътибор қаратилишини талаб этадиган мавзу юзасидан очиқ профессионал мулоқот учун яна бир халқаро майдон вазифасини ўтади.
Аввалроқ «АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази Европарламент депутати Ондржей Кнотек кўмагида Европа парламентида ўтказилган «Нанопластик: яширин боғлиқликлар ва ортиб бораётган хавфлар» номли конференциянинг ҳамташкилотчиси сифатида иштирок этган эди.
«АЛЛАТРА» ГТМ мулоқот учун майдон тақдим этгани учун ChangeNOW 2026 ташкилотчиларига, шунингдек, мавзуга қизиқиш билдиргани ва муҳокамаларда фаол қатнашгани учун воркшопнинг барча иштирокчиларига миннатдорлик билдиради.
«АЛЛАТРА» ҳақида
«АЛЛАТРА» — АҚШда тадқиқот марказига эга бўлган («АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази) халқаро ташкилот бўлиб, иқлим ва экологик ўзгаришларни комплекс таҳлил қилиш, микро- ва нанопластик таъсирини ўрганиш, шунингдек, маданиятлараро ҳамкорликни ривожлантириш ҳамда инсоннинг асосий ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш билан шуғулланади.
Атроф-муҳит ва барча тирик мавжудотларни асраб-авайлаш йўлидаги фидокорона фаолиятининг эътирофи сифатида 2024 йилда «АЛЛАТРА» Рим Папаси Франциск Ҳазратларининг Ҳаворийлик фотиҳасига сазовор бўлди. 2025 йилда эса Рим Папаси Лев XIV Ҳазратлари ҳам «АЛЛАТРА» президенти ва унинг барча кўнгиллиларига Ҳаворийлик фотиҳасини инъом этди.

ChangeNOW 2026 давомида «АЛЛАТРА» иштирокчилари саммитнинг фахрий меҳмонларидан интервью олдилар. Чапдан ўнгга: Луи Психойос, Ҳинду Умару Иброҳим, Жефф Орловски-Янг, доктор Антонио Рагуза

ChangeNOW 2026 саммитидаги «АЛЛАТРА» ГТМ экспертлари ва «АЛЛАТРА» иштирокчилари
«АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази ҳақида
«АЛЛАТРА» Глобал тадқиқот маркази табиий офатлар, геодинамик ўзгаришлар, микро- ва нанопластик ҳамда инсон ҳуқуқлари каби глобал муаммоларни ўрганиш учун турли мамлакатларнинг олимлари, тадқиқотчилари ва мутахассисларини бирлаштиради.
Марказ тадқиқотчилар, давлат органлари вакиллари, ОАВ ва кенг жамоатчилик учун илмий асосланган таҳлилий материаллар ва тавсияларни эълон қилади.
Матбуот билан боғланиш учун: [email protected]